ผ่านพ้นจึงค้นพบ : แกะรอยจิตวิญญาณในงานเขียน เมษายน 5, 2008
ผ่านพ้นจึงค้นพบ : แกะรอยจิตวิญญาณในงานเขียน
Spiritual history of a writer
ป.ล. ภาพจาก http://www.tinhub.net
_____________________________________
เป็นหนังสือเล่มที่ ๒ ครึ่ง ของ เสกสรรค์ ประเสริฐกุล ที่ฉันได้อ่าน
ที่บอกว่าเล่มที่ ๒ ครึ่ง เพราะหลังจาก “ผ่านพบไม่ผูกพัน” จึงได้อ่าน “วิหารที่ว่างเปล่า” ไปครึ่งเล่ม….
และ “ผ่านพบจึงค้นพบ” จึงเป็นเล่มที่ ๓ แต่เป็นเล่มที่ ๒ ที่อ่านจบ
“ผ่านพบจึงค้นพบ” ตีพิมพ์ครั้งที่ ๑ ในเดือน มีนาคม ๒๕๕๑ อาจกล่าวได้ว่าเป็นหนังสือเล่มล่าสุดที่ได้รับการตีพิมพ์ ซึ่งเป็นการรวบรวมบทความที่อาจารย์เสกสรรค์เขียนลงในนิตยสาร ฅ.ฅน แมกกาซีน ในคอลัมน์ “ผ่านพบจึงค้นพบ”
เราปฎิเสธไม่ได้เลยว่า เมื่อเอ่ยถึงชื่อของ เสกสรรค์ ประเสริฐกุล จะไม่มีใครไม่นึกถึงผู้นำขบวนการนักศึกษาเพื่อเรียกร้องประชาธิปไตยอันกลายมาเป็นตำนานหนึ่งของประวัติศาสตร์ไทย
ภาพลักษณ์ที่ติดตาและฝังแน่นในความทรงจำเช่นนี้ อาจเป็นได้ทั้งความภาคภูมิใจหรือแม้กระทั่งเป็นโซ่ตรวนอันหนักอึ้งสำหรับผู้ถูกกล่าวถึง….
“ผ่านพ้นจึงค้นพบ” ไม่ใช่ภาคก่อนหรือภาคต่อจาก “ผ่านพบไม่ผูกพัน”
หากจะกล่าวให้ถูกตามคำบอกเล่าของผู้เขียน กระแสสำเนียงของงานเขียนเพื่อบันทึกการเดินทางทางจิตวิญญาณนั้นเริ่มต้นมาจาก “วิหารที่ว่างเปล่า” ก่อนจะเปิดเผยอย่างเต็มขั้นใน “ผ่านพบไม่ผูกพัน” และ “วันที่ถอดหมวก”
ส่วน “ผ่านพบจึงค้นพบ” นั้น คล้ายเป็นการเดินย้อนรอยเพื่อทบทวนและศึกษารอยทางของการเดินทางทางจิตวิญญาณของตนเอง
ผ่านทางบันทึก เรื่องสั้น บทกวีที่ผ่านมาของตน
“ผ่านพ้นจึงค้นพบ” ไม่ใช่บันทึกอันลึกซึ้งที่พาผู้อ่านเดินทางข้ามผ่านขุนเขาและสายน้ำในแนวนอนพร้อมสำรวจการเดินทางของจิตวิญญาณตนเองในแนวดิ่งเช่นเดียวกับ “ผ่านพบไม่ผูกพัน”
แต่สำหรับนักเรียนวรรณกรรมอย่างฉัน…..”ผ่านพบจึงค้นพบ” นับเป็นงานเขียนที่น่าสนใจในแง่ความคิดและการนำเสนอ ทั้งในทางวรรณศิลป์และความลุ่มลึุกทางจิตวิญญาณ เนื่องด้วยมันเป็นความยินดีในการเดินทางย้อนรอยสำรวจการบันทึกชีวิตในทางโลกและทางจิตวิญญาณของตัวผู้เขียนเอง
เช่นเดียวกับงานเขียนหลายชิ้นของ เสกสรรค์ ประเสริฐกุล “ผ่านพบจึงค้นพบ” ไม่ใช่ “เรื่องแต่ง” (fiction) แต่เป็นบทบันทึกเกี่ยวกับความคิด จิตวิญญาณ (ปรัชญาชีวิต??) ของมนุษย์ผู้หนึ่ง ซึ่งอาจถูกจริตการอ่านและกาีรคิดของคนเป็นกลุ่มไป
“ผ่านพบจึงค้นพบ” คล้ายเป็นกุญแจที่ไขให้เราได้ขบคิดและมองเห็นความรู้สึกนึกคิดของผู้เขียนต่อเรื่องราวที่เคยได้เล่า และเติมเต็ม ตีความ ต่อยอด แก้ไข หรือแม้แต่หาคำตอบให้กับบางคำถามที่ผู้่เขียนเองได้เพียรค้นหามาตลอดช่วงชีวิต
ฉันไม่อาจเขียนเชียร์หนังสือเล่มนี้ได้เหมือน “ผ่านพบไม่ผูกพัน”
เนื่องจาก “ผ่านพ้นจึงค้นพบ” ไม่ใช่ภาคต่อ หรือภาคก่อนหน้า
แต่คล้ายเป็นข้อทบทวนปรัศนีย์และเรียบเรียงการเติบโตภายในของผู้เขียนเอาไว้เช่นเดียวกับการสื่อสารกับตัวเอง
ความรู้สึกของฉันระหว่างอ่าน “ผ่านพ้นจึงค้นพบ” จึงไม่ใช่ความตื่นเต้น พองฟูของหัวใจคล้ายได้พบน้ำทิพย์เพื่อชโลมจิตวิญญาณเช่นเดียวกับ “ผ่านพบไม่ผูกพัน”
แต่เป็นความรู้สึกนิ่งและการพยายามขบคิด มองตามคำถามและคำตอบของผู้เขียน…..
แน่นอน……อ่านหนังสือเล่มนี้จบ ฉันยังไม่ได้คำตอบให้กับตัวเอง อาจเพราะการเดินทางของฉันยังสั้นเกินไป…..
เพราะวันนี้ฉันก็ยังเดินทางอยู่……..และยังอยากเป็น และจำเป็นต้องเป็น “นักเดินทาง”อยู่
ส่วนเสกสรรค์ เขาบอกว่า
“หลังจากครองตัวเป็น”นักเดินทาง”อยู่หลายปี ในที่สุดผมจึงเริ่มตระหนักว่า ชีวิตแท้จริงแล้วไม่ใช่การเดินทาง ความไม่เข้าใจชีวิตต่างหากที่ทำให้ต้องเดินทาง”
……..
6amcafe@gmail.com
6a.m.café
